EU
Twitter Facebook RSS jarioa

Albisteak

Euskal hedabideen sektorearen datuak: zabalpen handia, borondate publikoa eta elkarlanerako asmoa

Euskal hedabideak ia Euskal Herri osoan zabaltzen dira, paperezkoak dira gehienak, eta tokikokak dira hirutik bi. Gehienak Hekimen Euskal Hedabideen Elkartean daude, eta ekoizpen tamaina esanguratsua dute: urtean 57 mila orrialdetik gora eta 30 mila telebista eta irrati emisio ordu sortzen dituzte. Papera, gehiena ordaindutako harpidetzen edo zuzeneko salmenten bidez banatzen da.

Hedabide gehienek ekoizpena handitu dute azken bost urteotan, eta, krisiak eta diru laguntzen beherakadak gogor jo duen arren, nabarmentzekoa da berrikuntza arloan egindako ahalegina, eta aurrera begira erakusten duten konpromisoa: lan prozesuaren eta produktuen gaineko berrikuntzak aurreikusten dituzte gehienek ­­–­aurreko urteen antzera, nahiz eta produktuetan berrikuntzak sartuko dituztenak gutxiago izan aurreko urteetan baino–. Banaketaren eta marketin eta sustapenaren gaineko hobekuntzak, aldiz, areagotu egingo dituztela azaldu dute hedabideek.

Irudian paperezko euskal hedabideen zabalpena

Irudian paperezko euskal hedabideen zabalpena

Datu hauek Euskal Hedabideen Behategiak (behategia.eus) eman ditu. Hekimen elkarteak, Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU), Deustuko Unibertsitateak eta Mondragon Unibertsitateak elkarlanean sorturiko erakundea da Behategia, eta bere helburuetako bat da euskaraz diharduten hedabideen datuak jaso eta interpretatzea. Datutegia (http://datutegia.behategia.eus), beraz, sektorea ikustarazteko eta haren etorkizuneko lan ildoak diseinatzeko ezinbesteko tresna da, hiru datu mota biltzen eta bilduko dituena: Euskal Herri osoko datu sozioekonomikoak —lurraldea, demografia, azpiegitura, administrazioa, ekonomia, heziketa eta hizkuntza—; euskal hedabideen sektorearen egiturazko datuak —ekoizpen-maila, banaketa eta merkaturatze sistema, sustapena eta marketina, enpresa egitura eta azpiegitura teknikoak, berrikuntza-maila, gastu eta aurrekontuak, diru iturriak eta finantzazioa—; eta Euskal Herriko administrazioen hainbat datu publiko —audientziak, diru laguntzak eta Europako beste hizkuntza gutxituen inguruko datuak—. Datutegia Gaindegiaren laguntza teknikoarekin eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren diru laguntzarekin garatu da.

Orain arte inoiz egin gabeko datu bilketa handi honek garrantzi estrategikoa dauka euskal hedabideentzat, eta Datutegia eta Behategia bera sektorearen elkarlanerako apustuaren froga bikainak dira, Hekimeneko bazkideek datuak partekatu eta ikerlarien eta administrazioen esku jartzeko erakutsi duten borondatea dagoelako proiektuaren oinarri berean.

Zabalpen handia

 

Datuok euskal hedabideek lurralde osoan duten zabalpen handia nabarmentzen dute. Gipuzkoako ia udalerri guztietara iristen dira paperezko tokiko hedabideak, eta Bizkaian, berriz, euskaldunen erdia bizi den herrietan zabaltzen dira. Nafarroan, batez ere iparraldean zabaltzen da eskaintza, eta telebista emakiden ugaritzea eta Euskalerria irratia eta Xaloa Telebista komunikabide historikoen legeztatzea izan da azken urte honetako gertakaririk garrantzitsuena. Araban, lurralde osorako komunikabidea sortu berri da, Alea. Ipar Euskal Herrian, tokiko irratiek tradizio handiko ibilbideari eusten diote, federazio batean bilduta.

Araba %2, Nafarroa %17, Bizkaia %23, Gipuzkoa %58

Araba %2, Nafarroa %17, Bizkaia %23, Gipuzkoa %58

Tokikoak %68,1, Tematikoak %22,7, Nazionalak %7,4, Lurraldekoak %1,9

Tokikoak %68,1, Tematikoak %22,7, Nazionalak %7,4, Lurraldekoak %1,9

Paperezko argitalpenak %41,7, Internet bidezko hedabideak %36,1, Uhin bidezko irratiak %16,7, Telebistak %5,6

Paperezko argitalpenak %41,7, Internet bidezko hedabideak %36,1, Uhin bidezko irratiak %16,7, Telebistak %5,6

Hedabide hauek, funtzio sozial garrantzitsua betetzeaz gain —legez aitortuta dagoen eskubidearen bermea, alegia euskaldunok euskaraz informatuak izateko eskubidearen bermea—, sektore ekonomikoa ere egituratzen dute. 530 zuzeneko lanpostu sortzen dituzte Hekimenen baitan dauden 57 elkarte edo enpresek. Hamar langiletik sei emakumeak dira, eta portzentaje hori handiagoa da tokiko hedabideetan. Enpresa egiturari dagokionez, enpresa gehienak oso txikiak dira, bost langiletik beherakoak, eta 25 langile edo gehiago dituzten hiru enpresa daude. 23,5 milioi euro inguruko aurrekontua kudeatzen dute denen artean. Zuzenean kontratatutako langileez gain, 600 kolaboratzaile-freelance inguru eta mila boluntariotik gora ari dira lanean sektorean. Trukean ordainik jaso gabe beharrean ari diren gizon-emakume hauen ekarpena funtsezkoa da sektorearentzat, eta ondo irudikatzen du euskal hedabideen sortzezko izaera: herri ekimenak sortuak eta herri ekimenetik gertukoak.

Ordaindutako harpidetzak dira, paperezko hedabideen kasuan, diru iturririk nagusienetako bat, baina nabarmentzekoa da doaneko harpidetzen kopuru altua: %47. Horrek irisgarritasuna ziurtatzen du, etxe askotara iristeko gaitasuna. Interneteko jarduna, berriz, gora ari da etengabe. 2014. urtean, 12.5 milioi sesio (bisita) izan ziren Hekimeneko webgune desberdinetan. Batez-beste, hileko milioi bat pasatxo beraz. 2011. urtetik 2014. urtera bitartean, %32an igo ziren bisitok, eta azken urtean goranzko joera indartu egin da. Lehen seihilekoak soilik kontuan hartuz gero, 2011. urtetik 2015. urtera %73.6 igo ziren bisitak. Joera horren erakusgarri, 2015. urteko maiatzean bildu zuten Hekimeneko webguneek inoizko bisita gehien: 1.784.677 hain zuzen ere. Euskal hedabideek osatutako Hekimen Analytics tresnari esker, Interneteko kontsumoen hileroko jarraipen estua egin dezakete hedabideek, bai norberaren datuena zein sektore osoarena, bai Hekimeneko gainerako hedabideena ere.

Publizitate instituzionala diru sarreren %10etik beherakoa izan zen 2014an, eta urte hori galerekin itxi zuten hamar hedabidetatik zortzik. Hedabide gehienek adierazi dute, hala ere, jarduerari eusteko konpromisoa, eta banaketan eta marketin eta sustapenean hobekuntzak egingo dituztela iragarri dute. Sektorearen autofinantzazioa %63,7 da, eta portzentaje hori %70era iristen da hedabide nazionalen kasuan. Diru laguntza publikoei dagokienez, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza (HPS) da iturri nagusia (ekarpen publikoaren %54 inguru), eta udalen ekarpena %25koa da.

 

Andoain, 2016ko urria

Aldaketa esanguratsuak 2016ko diru laguntza deialdietan

2016an aldaketa esanguratsuak gertatu dira Euskal Herriko administrazioen diru laguntza deialdietan, euskarazko hedabideei dagokienez. Hasteko, esan behar da deialdi garrantzitsuenak irailean oraindik erabaki gabe daudela, eta atzerapen administratiboek kalte eta buruhauste franko sortzen dizkietela euskarazko hedabideei. Behin baino gehiagotan sektoreak eskatu duen bezala, behar beharrezkoa dugu deialdiak garaiz erabakiko dituen diru laguntza sistema eraginkorra.

Banan-banan aztertuta, azpimarratzekoa da 2010ean ezabatutako inbertsio politika berreskuratu duela Nafarroako Gobernuak 2016an, bi deialdiren bidez: euskara hedabideetan diruz laguntzeko deialdia, eta ikus-entzunezkoaren deialdia. Bien artean, 355.000 € inbertituko ditu Nafarroako Gobernuak euskarazko hedabideetan. Diru kopuru hori ez da iristen eskakizun historikoetara, eta aurreko urteetan Eusko Jaurlaritzak hedabide hauei ematen zien laguntzen azpitik dago. Hekimenen ustez, aurtengo diru laguntza hau ez da nahikoa, eta hurrengo urteei begira, euskara hutsezko hedabideen aldeko apustu sendoagoa eskatzen diogu gobernuari. Nafarroako Gobernuak uda aurretik abiatu zuen Euskararen Plan estrategikoan, hedabideen inguruan mahai bat sortzea proposatu zuten eragileek, finantzazioaz ez ezik, hedabideek behar duten babesaren inguruan hitz egiteko.

Beste aldaketa esanguratsua GFAk egiten duen inbertsioan gertatu da. Aurten 440.000 € gehiago bideratuko dira, hainbat deialditan, euskarazko hedabideetarako. %38ko igoera, denera. 2016an, beraz, inoiz baino diru gehiago bideratuko du administrazioak Gipuzkoako euskara hutsezko komunikabideetara. Igoerak deialdi guztietan gertatuko dira (telebistak, irratiak, paperezko argitalpenak eta IKTak), eta azpimarratzekoa da eskualdeko hedabideen sustapenerako sortutako deialdi berria, 100.000 €koa.

Arabako Foru Aldundiak, era berean, 50.000 €ko diru laguntza berria onartu du. Diru poltsa txikia izanda ere, aurrerapausotzat har daiteke AFAren urratsa.

Ipar Euskal Herriko euskal hedabideentzako laguntzak banatzen dituen Euskararen Erakunde Publikoak (EEP) aurten Euskal Irratiena ez beste euskarazko hedabideen sailak emendatu ditu %4, 2012ko heinetara itzuliz. Antxeta Irratia, Gure Irratia, Xiberoko Botza eta Irulegiko Irratia biltzen dituen Euskal Irratiak Federazioak, alta, nabarmendu du azken 12 urteotan, EEP sortu zenetik, irratiei eman zaien diru laguntza ez dela emendatu.

BFAko diru laguntza deialdian, ordea, 50.000 €ko jaitsiera egon da. Murriztu egin da, beraz, euskarazko hedabideei laguntzeko diru-poltsa. Lehengo poltsa nahikoa ez bazen ere, Aldundiaren erabaki honek gehiago estutzen ditu Bizkaiko euskarazko toki komunikabideak.

Eusko Jaurlaritzak banatzen ditu diru laguntza garrantzitsuenak sektorearentzat. 2016an, hiru urteko diru laguntza deialdia kaleratu du HPSk, aurreko urteetako kopuru berdinarekin: 4.900.000 €. Berritasuna da Nafarroako hedabideek iaz arte diru sail honetatik jasotzen zuten dirua, orain, EAEko hedabideen artean banatuko dela aurrerantzean, ia erdia Interneteko produktuen artean. Horrek esan nahi du EAEko hedabideentzat %6 diru gehiago egongo dela.

Hiru urterako diru laguntza deialdi honi begira, esan behar da Hekimenek egindako hainbat gomendio ontzat hartu dituela HPSk, besteak beste kontsumitzailea produktua jaso ahal izateko egiteko prest dagoen ahalegina baloratzea (harpidetzak eta abar), eta maiztasuna kontuan hartzea. Hiru urterako diru laguntza deialdiak, baina, ez du proiektu berrietarako tokirik uzten, eta hori sektorearen garapenerako traba izan daiteke. Ez dira kontuan hartu, bestalde, Hekimenek luzatutako beste gomendio batzuk, esaterako HPSk egindako inkestaren datuetan irakurle kopuru totalak hartzea, edo irismena ez ezik beste aldagai batzuk ere hartzea. Lehen ere Hekimenek esan izan duen moduan, datozen hiru urteetan diru-poltsa berdina egotea eta irizpide nagusiak eztabaidatu gabe hiru urteko deialdia egitea ez da sektoreak behar duena, ez delako nahikoa berme berau hauspotzeko eta egonkortzeko.

Hekimenek, ondorioz, nabarmendu nahi du aurten iaz baino diru gehiago inbertituko dituztela administrazioek, oro har, euskarazko hedabideetan. Besteak beste euskal hedabideen sektoreak egindako ahaleginaren ondoriotzat hartzen dugu igoera hau, hainbat administraziorekin elkarlanerako esparruak bilatu eta sektorearen beharrak bisibilizatzeko eta sozializatzeko egindako ahaleginaren ondoriotzat, alegia.

Hekimenek garbi dauka, nolanahi ere, sektorearen egonkortasuna eta garapena helburu, bide berriak jorratu behar direla, eta finantzazioa handitu ez ezik, elkarlana sakondu behar dela administrazio guztiekin. Hekimenek behar horiek identifikatu zituen 2015ean osatu zuen diagnosian, alegia: hainbat urterako diru laguntza deialdiak, sektorearen onarpen zabalarekin eta garatzeko aukerarekin, eta finantzazio igoera nabarmenarekin (2,5 milioi euro gehiago).

Ipar hori galdu gabe, Hekimen prest dago lanean jarraitzeko administrazio ezberdinekin, gaur egungo baldintzak hobetu eta berrikuntzarako eta elkarlanerako ate berriak zabaltzeko.

 

 

Andoainen, 2016ko irailean

Digitaro, Euskarazko Komunikazioaren Nazioarteko II. Biltzarra

Urriaren 20tik 22ra, Digitaro nazioarteko biltzarra egingo da Bilbon eta Leioan, euskarazko komunikazioaren nazioarteko II. Biltzarra. EHUko Ikus-entzunezko Komunikazio eta Publizitate Sailak antolatuta, Hekimen elkartea Batzorde Akademikoaren parte da. Biltzarrak aukera emango du euskal komunikazioaren inguruko azken berriak bildu, datozen joeren inguruan gogoeta egin eta etorkizuneko ildoak pentsatzeko.

Informazio gehiago, hemen

Argiako Gorka Bereziartuarekin bat: “Kazetaritza ez da delitua”

Hekimen Euskal Hedabideen Elkarteak bere elkartasuna adierazi nahi dio Argia aldizkariari eta Gorka Bereziartua kazetariari, joan den igandean Ertzaintzak bere lana egiteko jarritako oztopoak eta emandako tratua dela medio. Horregatik, hitzez hitz bere egiten du aldizkariak berak egindako oharra, honako hau:

“Igande arratsaldean, Donostiako Gipuzkoa Plazan, Ertzaintzak Gorka Bereziartua ARGIAko kazetariari eraso egin dio, hau bere lana egiten ari zela.
Ertzaintza asanbladan lurrean eserita zeudenak identifikatzen eta kolpatzen hasi zen unean, 16:20ean, jarraipena egiten ari zen Bereziartuak bideoan grabatu zuen. Azpiko bideoan ikus daiteke ARGIAko kazetariak jasotako testigantza.


Une batean, agente bat zuzenean beregana joan, eskuaz mugikorra kentzen saiatu eta lurrera bota zuen, galtza eta jertsea hautsiz, honek kazetaria zela behin eta berriz esan arren. Ez zioten kazetari txartela ateratzeko aukerarik eman, eta behin lurrean, txartela atera eta erakutsi arren, erretenitu egin zuten. Era horretan, hainbat zauritu eragin zituen kargaren momentua ongi grabatzea ekidin zuen Ertzaintzak. Bereziartuak salaketa jarri du erasoa egin zion ertzainaren aurka.

ARGIAko lantaldeak Gorka Bereziartuari babes eta elkartasun osoa adierazten dio. Horrez gain, Ertzaintzaren jarrera salatu nahi du. Eraso horien atzean, kazetariak kikiltzeko asmoa dagoela ikusten dugu, eta informatzeko eskubidea eskubide unibertsala dela gogorarazi nahi dugu. Herritarrok gertatzen ari denaren berri izateko eskubidea dugu. Honekin lotuta, azken asteetan Gipuzkoa Zutik dinamikaren baitan, Donostiako Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren ekintzak bideoan grabatzen aritu direnak identifikatzen eta informatzeko eskubidea urratzen aritu direla ere salatu nahi dugu.

ClV0ud8WgAAKXsV

Kalean publikoki gertatzen ari dena grabatzea eskubidea da, herritarren defentsa eta froga balizko botere gehiegikeriaren aurrean. ARGIAk jaso zuen azken erasoaren harira, Gipuzkoako Batzar Nagusiek, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak arbuiatu zuten Mozal Legea. Espero dugu ez dutela haren logika zigortzailea aplikatuko eta informatzeko eskubidea berma dezatela eskatzen dugu.

Gogorarazi nahi dugu Mozal Legearen ez zuela aplikatuko onartu zutela Gipuzkoako Batzar Nagusiek, ARGIAren aurkako eraso baten harira. Mozal Legearen espiritua ez aplikatzeko eskatzen dugu.

Erasoak eraso, ARGIAk hedabide gisa bere irakurle eta komunitatearentzat garrantzitsu diren gaien berri ematen jarraituko du. Kazetaritza ez da delitua”.

Behategia.eus, martxan

Behategia.eus webgunea matxan da dagoeneko. Euskarazko hedabideen errealitatea, garapena eta egiturazko datuak bilduko dituen ataria izango da, antena bat. Antena bat hedabideen mundura zuzendua; eta antena bat euskal hedabideei begira dagoena, euskaraz diharduten hedabideen eragin kuantitatiboa eta kualitatiboa neurtzeko. Azpimarratzeko hedabideek euskal hiztunen komunitatea trinkotzeko daukaten garrantzia. Neurtzeko ekoizpen komunikatiboa transmititzeko daukaten gaitasuna. Aztertzeko paradigma sozial eta teknologiko berrian sektoreak eduki ditzakeen arazoak eta aukerak. Eskaintzeko kontsumo aldaketen aurrean alternatibak. Proposatzeko kontsentsuak eta adostasun berriak hedabideak eraginkorragoak izan daitezen, eta jende gehiagorengana irits daitezen.

Behategia.eus atarian, horrela, euskarazko hedabideen inguruko ikerketen berri emango da, argitaratutako txostenak eta lanak plazaratuko dira, eta munduan zehar euskarazko hedabideekin edo, oro har, hedabideen inguruan argitaratutakoaren lagin bat egongo da.

Halaber, datutegia izeneko atalean, euskarazko hedabideen zerrenda dago, eta hedabide bakoitzaren zabalpena, lurraldez lurralde.

behategia1

 

Proiektua, Hekimen Elkarteak ez ezik, EHUk, Deustuko Unibertsitateak eta Mondragon Unibertsitateak sustatu eta bultzatu dute, Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin.

 

 

Urte anitzeko diru laguntzak direla eta

 

Hekimen Euskal Hedabideen elkarteak urteko batzar nagusia egin zuen joan den ostiralean Martin Ugalde Kultur Parkean, eta bertan 2015eko memoria eta 2016ko ekintza plana onartu zituen. Bilera berean, batzarrak zuzendaritzako kide izendatu zituen Elhuyar eta Jakin aldizkaria, Gazteberri eta Xaloa Telebistaren ordez. Halaber, Zinea.eus ataria elkarteko bazkide berria onartu zuen.

Batzar nagusiak administrazioen diru laguntzen gaia aztertu zuen, zehazki HPSk hurrengo urteetarako aurreikusi duen urte anitzeko deialdia, eta horren inguruan daukan iritzia publikoki plazaratzea adostu zuen.

Hekimen Euskal Hedabideen Elkartearen helburuetako bat izan da, sortu zenetik, administrazioarekin epe luzeko planteamendua lantzea, sektorearen egonkortasuna eta garapenari begira. Lan hori 2015ean sakon landu nahi izan zuen elkarteak eta, urtarriletik uztaila bitarte, hainbat bilera egin genituen HPSko ordezkariekin. Bilera horietan, sektorearen diagnostikoa helburu, informazio asko eta oso interesgarria partekatu genuen hedabideen audientziez, irismenaz, publiko potentzialaz, inbertsio publikoaz edo balio sozialaz.

Hekimenek azpimarratu nahi du beti sinetsi duela bilera hauen garrantziaz. Ez gara bakarrik inbertsio publikoaren gorakadaz aritu. Hitz egin dugu sektorearen egoeraz, ahuleziez eta indarguneez, eta hitz egin dugu administrazioaren esku hartzeaz. Nabarmendu nahi dugu elkarlanerako jarrera eskaini duela Hekimenek, eta Euskal Hedabideen Behategiaren barruan kokatu dugula eskaintza hori: gune bat non Euskal Herriko unibertsitateek, administrazioek eta sektoreak berak euskal hedabideen zereginaz, helburuez eta garabideez hitz egingo zuten. Joan den urtarrilaren 14an EHU, Deustuko Unibertsitatea eta Mondragon Unibertsitatearekin batera Bilbon sinatu genuen hitzarmenak bultzada handia eman zion proiektuari.

Elkarlanerako jarrera horrek, era berean, lagundu digu bidean topatu ditugun oztopoak gainditzen, eta planteamendu berriak egitera eraman gaitu: urteroko diru laguntzen deialdian aldaketak proposatu ez ezik, publizitate instituzionalaren banaketaren inguruan hausnarketa egin dugu eta sektorea industria gisa kontuan izan dadin lan taldeak martxan jarri ditugu.

Izan ere, ez da bakarrik 2010etik hona behera etorri direla aurrekontuak euskal hedabideentzat.

Jakina da publizitatea dela hedabideen diru iturri garrantzitsua. Bada, Jaurlaritzak publizitate instituzionalaren %3 baino ez du egiten herri ekimeneko hedabideetan. Elkarteak behin baino gehiagotan proposatu du hizkuntz irizpideak txertatzeko publizitate kanpaina publikoetan, baina gaur arte Jaurlaritzak ez du horretarako urratsik egin. Azken urteotan, bestalde, erdal hedabideetan euskara sustatzeko diru laguntzak berreskuratu ditu HPSk (400.000 € azken deialdian): hedabideentzako egon diren igoerak, beraz, erdal hedabideentzat izan dira.

Hekimen elkarteak sustatuta, 2015ean zehar euskal kulturaren inguruko hainbat enpresa eta elkarte batu ziren sormen industrien gaineko gogoeta egiteko, Europa osoan gertatzen ari den hausnarketaren haritik. Hedabideak, argitaletxeak eta hizkuntzaren industriako, musika sektoreko eta ikusentzunezko elkarteen ordezkarien artean dokumentu bat osatu genuen, eta ahalegindu gara Kultura eta Industria sailen artean solaskidetza lotzen.

Beste administrazioei dagokienez, Nafarroako Gobernu berriak UPNko gobernuak bideratzen zuen antzeko kopurua esleitu dio euskal hedabideentzako diru laguntza deialdiari, eta ezin dugu nahikotzat jo. Bizkaiko Foru Aldundiaren ekarpena jaitsi egin da azken urteotan. Gipuzkoako Foru Aldundiaren deialdia atzeratu egingo da Europako diru laguntzekin sortu daitezkeen arazoak direla, baina igoerak izan dira tokiko telebistetarako deialdian (%38) eta IKTkoetan (%31). Arabako Foru Aldundiak, berriz, bere ekarpena nabarmen igo du aurten: 10.000tik 50.000 €-ra.

Gogoeta hauen ondorioz, planteamendu ekonomiko zehatza egin zion elkarteak HPSri iazko uztailean. Bertan, 2008-2010 urte bitarteko ahalegin publikoa berreskuratzeko planteamendua landu genuen, alegia aurrekontu orokorraren %0,06 inguru. Horrek ia 1,5 milioi €-ko ekarpena egingo zion sektoreari. Horrez gain, irismena, kalitatea, berrikuntza edo estrategikotasuna irizpideekin lotutako poltsa aldagarri eta neurgarri bat ere aurreikusi genuen, milioi bat urtekoa. Dena, hainbat urterako proposamenarekin lotuta. Planteamendu irekia zen.

Eusko Jaurlaritzak 2016rako onartutako aurrekontuek, aurreneko aldiz, hainbat urterako ahalegin publikoa zehaztu dute, konpromiso kredituen bidez: 11,46 milioi € 2019. urtera arte. Hau da, aurtengo udazkenean egitekoak diren hauteskundeetatik aterako den gobernuak azken bost urteotako aurrekontu ia bera izango du hurrengo hiru urteetarako euskal hedabideentzat. Diru bera zortzi urtez jarraian, eta irizpideen inguruan eztabaidatzeko aukerarik gabe.

Hekimenek adierazi nahi du urte anitzeko planteamendua ona dela sektorarentzat, baina diru berdina egotea eta deialdia sektorearekin irizpideak eztabaidatu gabe egitea ezin dugu nahikotzat jo, ez delako Hekimenek eskatzen duena eta ez duelako bermatzen sektore osoaren egonkortasuna eta garapena.

Hekimenek, beraz, bere konpromisoa berretsi nahi du datorren gobernuarekin epe luzera begirako planteamendu egonkor eta eraginkorra lantzen jarraitzeko.h_horia

Hamazortzi milioi bisita baino gehiago izan zituzten Hekimeneko webguneek iaz

2015. urtean, Hekimen elkarteko hedabideen webguneek 18,1 milioi bisita izan zituzten, inoizko bisita kopururik altuena. 2011. urtetik 2014. urtera bitarte, %32 igo dira bisitok eta azken urtean, iaz alegia, goranzko joera indartu egin dela azpimarratu behar da: 2011. urtetik 2015. urtera %73,4koa izan zen igoera​. Joera horren erakusgarri, 2015. urteko maiatzean bildu zuten Hekimeneko webguneek inoizko bisita kopuru altuen: 1.871.717 hain zuzen ere.

Bisiten iraupena, hau da, batez-beste kontsumitzaileek orrian irauten duten denbora kopurua, jaitsi egin da ordea webgune ia guztietan: 2011. urteko sei minutuko iraupenetik oraingo 4 minutu inguruko iraupenera igaro da.

 

gailuak

gailuak1

 

Hekimen Euskal Hedabideen Elkarteak 2015ean diseinatutako Hekimen Analytics izeneko neurketa sistemaren datuek erakusten dutenez, kontsumo igoera honen arrazoi nagusia hedabide orokorren eta, batez ere, tokiko hedabideen kontsumoaren igoera izan zen.

Azpimarratzeko hainbat datu:

  • 2011. urtean, tokiko hedabideek euskal hedabide guztien webguneen bisiten %25 hartzen zuten; 2015. urtean, berriz, %45. Kontuan hartu behar da hain zuzen ere azken urteotan martxan jarri direla tokiko hedabide askoren webguneak.
  • Bisiten batez-besteko denboran, aldiz, alde handiak daude. Batez-besteko hori handiagoa da webgune orokorretan, bi edo hiru bider handiagoa hain zuzen ere: 2015. urtean 05:33 webgune orokorretan, 02:19 tokikoetan eta 02:30 webgune tematikoetan.
  • Webgune tematikoek, bai kopuruz eta bai bisitaz, eutsi egin diote bisitei 2011. urtetik 2015era, aldaketa handirik gabe.

Webguneak kontsultazko erabiltzen diren gailuen araberako alderaketak ere emaitza esanguratsuak ematen ditu. Esan daiteke, oro har, gailu guztietan igo dela kontsumoa, baina proportzioan, nabarmena da sakelako telefono bidezko kontsultek eman duten igoera.

  • 2011. urtean, kontsumitzaileen %3 baino ez zen iristen sakelakoen bidez Hekimeneko hedabideetara; 
2015. urtean, aldiz, bisiten %32 iristen da gailu honen bidez.
  • Tabletetan ere igoera nabarmena izan da: ia ez egotetik %7 izatera pasa da 
2011. urtetik 2015.era, baina igoera askoz apalagoa da eskuko telefonoekin alderatuta.
  • Ordenagailuek, ondorioz, pisu proportzionala ‘galdu’ dute kontsumoari dagokionez: trafikoaren %96 neurtzen zuten 2011. 
urtean, eta %61 inguru, berriz, 2015. urtean

Gailuen eta hedabide moten arteko gurutzaketa eginez gero, berriz, eskuko gailuen trafiko gehien tokiko 
hedabideek ‘irabazi’ dutela esan daiteke. Hala, pisu handiagoa dute gailu horiek tokikoen trafikoan, 
beste hedabideetan baino:

  • Tokiko hedabideetan %38 ziren mugikorretako bisitak 2015ean. Hedabide orokorretan, 
%26, eta tematikoetan, berriz, %20.

 

mugikorretik

 

Hekimen Analytics 2015eko ekainean martxan jarri zen. Hekimen elkartearen berrogeita zortzi webguneren hogeita hamalau aldagaiak neurtzen ditu, hilabetero.

Behategiaren hitzarmenaren sinatze ekitaldia

Hekimen Euskal Hedabideen Elkarteak eta UPV/EHUk, Mondragon Unibertsitateak eta Deustuko Unibertsitateak Euskal Hedabideen Behategia sustatzeko hitzarmena sinatu dute, gaur, Bilbon. 2012an elkartearen eta hainbat ikerketa talderen artean hasitako bideak babes instituzionala jaso du horrela, eta lankidetza markoa ezarrita geratu da erakunde akademikoen eta euskal hedabideen artean. Sinatzaileak izan dira: Hekimeneko zuzendari Alberto Barandiaran; Fernando Plazaola, UPV/EHU Ikerketa arloko errektoreordea, errektore lanetan; Deustuko Unibertsitateko errektore José María Guibert eta Mondragon Unibertsitateko errektore Vicente Atxa,

Lankidetza horren oinarriak hauek dira: ikerketa, berrikuntza eta prospektiba garatzea, euskal hedabideen datu basea sortzea, irakasleen eta profesionalen komunitatea sortzea eta euskal hedabideei buruzko topagunea garatzea, eta, besteak beste, euskal hedabideen sektorea indartsuagoa eta eraginkorragoa egiteko helburua dute.

Hain zuzen ere, unibertsitateen eta Hekimen Elkartearen arteko lankidetzak, aurrerantzean, honako helburu hauek izango ditu:

  • Euskal hedabideen arloko ikerketa eta berrikuntzarako gune bat zehaztea, erakunde sinatzaileen arteko lankidetzarako sinergiak eta dinamikak hobetuko dituena.
  • Unibertsitatearekin elkarlanean, euskal hedabideen balioa sustatzea, berrikuntzarako eta ezagutzaren transferentziarako estrategiak elkarren artean banatuz eta gizartearekiko loturak sendotuz.
  • Elkarren artean euskal hedabideen eta haren inguruko ikertaldeen ikusgarritasuna bultzatzea, komunikazioak eta euskarak gizartean daukan zeregina indartuz.

Gaurko prentsaurrekoan, eragileek azpimarratu dute sektorearentzat ez ezik, unibertsitateko ikerlarientzat Behategiak daukan garrantzia, lankidetza gune berria irekitzen duelako euskal hedabideen eta komunikazioko adituen artean, eta ateak zabalik dituelako bai administrazioentzat nola sektore publikoarentzat.

Alberto Barandiaran Hekimeneko zuzendariak nabarmendu du datuetatik harago, honako edo halako argitalpenaz harago, benetako jarioa ziurtatu behar dela euskal hedabideen eta unibertsitateen artean. “Jaso egin behar dugu arlo akademikoan egiten den lanaren berri, eta gure esparru eta gure beharretara egokitu behar ditugu horko ikerketak, horko ezagutza. Ekarri egin behar dugu jakintza akademikoa enpresetara. Eta unibertsitateek, era berean, jakin behar dute zein diren enpresen beharrak, behar teknologikoak, ikerketakoak, formaziokoak, ildo berriak aurreikusi eta esploratzeko. Bi norabideko jario hori ziurtatzen dugunean izango du zentzua hitzarmen honek”.

Barandiaranek, halaber, gaitasuna eskatu du begirada panoramikoak egin eta politika berriak proposatzeko, eta epe ertaineko estrategia bideak mahai gainean jartzeko. “Horretarako, zabaltzeko bokazioa behar du Behategiak, eta administrazioekin zein euskal hedabideen sektore publikoarekin elkarguneak aurkitzeko anbizioa eduki behar du”. “Soilik horrela”, gaineratu du “hitz egingo ahal izango dugulako aurreratu eta bizkortu nahi den sektoreaz, bere ikerketa gizarteari itzuli nahi dion unibertsitateaz, eta politika publikoak gizarte erakundeekin batera burutu nahi duten herri erakundeez”.

Urtekariaren aurkezpena

Hekimen Elkarteak Durangoko Azokako Areto Nagusian aurkeztu zuen, joan den astelehenean, Euskal Hedabideen Urtekaria, UPV/EHU, Mondragon Unibertsitate eta Deustuko Unibertsitateko hainbar irakasleren parte hartzearekin osatutako argitalpena. Lan hau urtarrilean lau erakundeen artean sinatuko den hitzarmenaren azken aurreko elkarlana da. 2016an landu beharreko alorrak eta elkarlanak finkatuta geratuko dira aipatu hitzarmenarekin.
Asteleheneko aurkezpenean, Hekimen elkarteko zuzendari Alberto Barandiaranek azpimarratu zuen proiektu honen atzean egon den elkarlan gogoa, eta urtekaria lehen argitalpena baino ez dela. Patxi Azpillaga UPV/EHUko Nor ikerketa taldeko kideak Urtekarian argitaratu diren bost ikerlanen oinarria azaldu zuen eta Itxaso Fernandez irakasleak (UPV/EHU), berriz, HEKA ikertaldeko kideekin batera idatzitako ‘Euskarazko hedabideen errealitatea 2015ean’ izeneko artikulua esplikatu zuen.
Unibertsitateetako irakasleek prestatutako bost ikerketez gain, Urtekariak Lorea Agirre Jakin aldizkariko zuzendariaren artikulu bat dakar, ‘Komunikabideak komunitate’ izenekoa.
Urtekaria Hekimen elkartearen webgunean (hekimen.eus) dago eskuragarri.

Euskal Hedabideen Urtekariaren aurkezpena

Hekimen Elkarteak, UPV/EHU, Mondragon Unibertsitatea eta Deustuko Unibertsitatearekin batera argitaratutako Euskal Hedabideen Urtekaria aurkeztuko du Durangoko Azokan, hilaren 7an, Landako gunean. Urtekaria Euskal Hedabideen Behategiaren beste proiektu bat da, proiektu garrantzitsua elkartearen eta unibertsitateen arteko lan ildo berria zabaltzen duelako, jakintzaren transferentzia gauzatu eta enpresen eta unibertsitateen arteko sinergiak bultzatzeko.
Urtekarian artikulu bat eta bost ikerketa lan agertuko dira.
Artikulua Lorea Agirre Jakin aldizkariko zuzendariak idatzi du,Komunikabideak komunitate izenburupean.
Ikerketa lanak unibertsitateetako taldeek prestatu dituzte. Iñaki Zabaletak (UPV/EH) zuzentzen duen HEKA ikertaldeko kideek Euskarazko hedabideen errealitatea 2015ean izeneko artikulua atondu dute, euskarazko komunikabideen sistema aztertu eta 2015eko errealitatea zein den adierazteko. Mondragon Unibertsitateko Hezikom ikerketa taldeak, berriz, Euskarazko komunikabideak euskal Pirinioetan izeneko azterlana aurkeztu dute, inguru horretan dagoen errealitatea eta elkarrekin egin litezkeen proiektuak aztertuz.
Ikerketa eta euskal hedabideen kontsumoa izeneko ikerketa abiatu duten Koldo Diaz Bizkarguenaga (UPV/EHU), Xabier Landabidea (Deustuko Unibertsitatea) eta Gorka Salces (UPV/EH) irakasleek Euskarazko komunikabideen kontsumoa eta Internet: euskal audimetrien alde kualitatiboa izena daraman artikulua idatzi dute Urtekarirako. Bertan, eta euskal gizartearen hedabideen kontsumoaren inguruan azken urteetan egin diren ikerketak aintzat hartuta, errealitate hau bere osotasunean azalduko duen bestelako hurbilketa audimetrikoen proposamena eta ikerketa egokitu baten lehen pausuak laburtu dituzte.
Txema Ramirez de la Piscina (UPV/EHU) irakasleak zuzentzen duen HGH ikerketa taldeak Euskal prentsa Europako estandarretan izeneko ikerketa lana argitaratu du, azken hiru urteetan taldeak egindako lanaren berri ematen duena. Nor ikerketa taldeko (UPV/EHU) Patxi Azpillagak, azkenik, Euskal komunikazioaren gaineko bibliografiaren erretratua lana prestatu du, giro akademikoan egon den produkzioa batu eta sailkatzeko ahalegina.
Lana hekimen.eus atarian jarriko da denen eskura, eta Durangoko Azokan bertan paperezko edizioa salgai egongo da.

Bazkideen txokoa